استان لرستان با داشتن تاریخی گرانبها بی شک از محدود استانهایی است که دارای لهجه ها و    گویش های منحصر به فرد و بکر است .  تا جائیکه مردم این استان با توجه به نوع گویش به چند بخش لُرنشین ، لک نشین و فارسی محلی  تقسیم می شوند که به مساوات آن پیشینه ای تاریخی برای خود رقم می زنند که به آن « هویت فرهنگی » می گویند . در واقع هویت  فرهنگی  هر قومی شناسنامه ی تاریخی اوست که تشکیل شده است از آثار پیشینیان ، آداب و رسوم برجای مانده از گذشتگان و همچنین زبان وگویشی که نسل به نسل به آنها منتقل شده است.                                                                                                       
باید دانست که در مباحث فرهنگی چنانکه هرکدام از عناصر فوق به عللی تضعیف یا نادیده انگاشته  شود هویت فرهنگی آن قوم دچار تزلزل خواهد شد و افراد آن آمادگی بیشتری برای پذیرش فرهنگ بیگانه را خواهند داشت . آنچه که نگارنده را به نگاشتن این مقال واداشته است روند بی رویه ی دور ساختن فرزندان لرستانی از میراث گرانبهای خود یعنی « لهجه های بومی»   است که متأسفانه توسط خانواده های لرستانی  از سالهای پیش آغاز و اکنون نیزدر حال صورت گرفتن است .                                                                                    
هرچند در استان لرستان سالیان سال است که فرهنگ و زبان و آداب و رسوم بومی همچنان یکه تاز عرصه ی اجتماع آن هستند اما متأسفانه اندک اندک نشانه هایی از کنار گذاشتن ناآگاهانه یا  در پاره ای موارد آگاهانه ی فرهنگ و زبان بومی در میان  خـانواده ها  به چشـم می خورد که جای بسی نگرانی است . بلای ضد فرهنگی که امروزه به دست مردم این دیار بر سر فرهنگ غنی و لهجه های محلی آورده می شود شاید در تاریخ لرستان تا به حال نظیری نداشته است . مایه تأسف است وقتی می بینیم فردی از کودکی تا نوجوانی و جوانی مجبور است زبان مادری را با آن همه شیرینی و تنها برای خوشایند والدینش کنار بگذارد به طوریکه با اینکه یک لرستانی است و در لرستان زندگی می کند اما  حتی قادر به تلفظ یک جمله با زبان لری و یا لکی و محلی نباشد .                                                                                      
اینجاست که باید پرسید نیاموختن زبان و لهجه های بومی به فرزندان چه ارمغانی جز تخریب فرهنگ غنی لرستانی در پی دارد ؟ خاصه آنکه  تحقیقات انجام شده بر روی گویش های این دیار ثابت می کند که آنها از اعماق تاریخ آمده و بسیار بکر و بی نظیرند . به عنوان نمونه محققان لرستانی بر این باورند که : « واژگان لکی بسیار غنی است  زیرا از زبانهایی بوده که زیاد تن به تغییر نداده و تعداد علایم نگارشی و آواهایش بیشتر است.» (1)      در این باب همچنین آمده است که « در واژه های لری و لکی ، برای مقاصد مختلف ، کلمات بسیاری وجود دارد و با آنکه لغات و کلمات مترادف آنها به اندازه ی فارسی نیست ، اما از نظر ادای مقـصود ، واژه هایی  در اختیار گوینده است  که این گـویش را وسیع و غنـی ساخته اند.»(2) اما این  در حالی است که طبق مشاهداتی که هر شاهـد لرستانی  آن را تصدیق می کند با کمال تأسف می بینیم که اکثر خانواده ها ی لرستانی با تولد نوزادانشان تنها به آموختن زبان رسمی کشور- که فارسی است – به فرزندانشان همت می گمارند و از فراموش شدن زبان و گویش های لرستانی نزد فرزندانشان که باید میراث داران این گویش ها با شند بی خبرند .باید گفت امروزه شاید بعد از والدین ، اصحاب فرهنگ در لرستان   وظیفه ی خطیری برعهده دارند تا میراث گرانبهای گویش های محلی را همچون آثار تاریخی به مردم به خوبی معرفی نمایـند و در جهت  خود باوری فرهنـگی  در این استـان  گام های مؤثری بردارند هر چند تاکنون تلاش هایی به عمل آمده است اما کافی نمی باشد و متولیان امر فرهنگ نیاز است که تلاش خود را در این زمینـه مضاعـف نمایند .                                                         
                                                      

پانویس
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1- کتاب زبان زاگرس ، محمد کاظم علی پور ، مرکز آفرینشهای ادبی حوزه هنری استان لرستان ، صفحه 73
2- همان

نگارش وتنظیم : پروانه قبادی کیا