مزایای افزودنی ها:
افزودنی ها مزایای منحصر به فرد زیادی دارند که به بعضی از آنها اشاره می نمائیم :
۱- مواد غذائی ایمن و مغذی :
هیچ جای شکی نیست که نگهدارنده ها و موادافزودنی مغذی در مواد غذائی به ترتیب ایمنی وارزش غذائی محصولات را افزایش می دهند.استفاده از مواد ضد میکروب متعدد برای جلوگیری از مسمومیت غذائی ناشی از باکتری ها ی مختلف وکپکها جایگاه خاصی در صنعت دارد.آنتی اکسیدانها برای جلوگیری از پیشرفت برگشت طعم بکار می روند که ازتشکیل محصولات سمی اکسیداسیون خود به خودی روغنها در مجاورت هواجلوگیری نیزجلوگیری می کنند و ارزش غذائی ویتامین ها و لیپید ها را افزایش می دهند.
کاربرد مکمل های عذائی مختلف مانند ویتامین ها به منظور افزایش ارزش غذائی و گاهی کاهش سوء تغذیه مورد توجه است.
۲- قدرت انتخاب بيشتر محصولات غذائي :
بيشتر فروشگاههاي زنجيره اي مواد غذائي امروزه چند ده هزار قلم ماده غذائي را به فروش می رسانند كه به مصرف كننده اين اجازه را مي دهد تا از بين طيف وسيعي از محصولات غذائي انتخاب مطلوب را انجام دهد.وجود افزودني اين امكان را مي دهد تا مواد غذائي را كه متقاضي بيشتري دارند در خارج از فصل توليد نمائيم و محصولات جديد غذائي را ايجاد كنيم.
افزودني ها در توسعه مواد غذائي ساده ٬اسنكها ٬غذاهاي كم كالري٬ فست فود ها ٬ غذاهاي فراويژه و... نقش دارند.
ازغذاهاي ساده مي توان غلات صبحانه و نيز محصولات مختلفي كه مخصوص فرايند با مايكروويو هستند٬ را نام برد. افزودني ها در پيش فراوري اين محصولات نقش دارند و عامل بهبود طعم٬بافت و ارزش غذائي اين محصولات هستند.با افزودن آنتي اكسيدان ها مي توان عمر ماندگاري اين محصولات را افزايش داد.
اسنكها مانند چيپس ٬ پفك و اسنك سيب زميني ٬ذرت و ديگر غلات و حبوبات صنعتي رو به رشد است.رنگها و طعم دهنده ها در ايجاد تنوع در اين محصولات نقش اصلي را دارند.اين محصولات به دليل اينكه ماهيتاً بايد عمر ماندگاري بالائي داشته باشند و فرايندهائي با دماي بالا را مي گذرانند ٬نياز به نگهدارنده ها دارند.
تمايل بيشترمشتري به مصرف غذاهاي رژيمي ويا با كالري پايين٬ منجر به استفاده از ساخارين و سيكلامات ها شد. در سال ۱۹۹۶ميلادي شيرين كننده هاي رژيمي و ديگر افزودني هاي رژيمي پر فروش ترين گروه بين افزودني هاي غذائي هستند.اين شيرين كننده ها امروزه بتدريج جاي خود را به آسپارتام داده اند و بيشترين كاربرد را امروزه بعنوان شيرين كننده رژيمي دارد.
در توليدات محصولات با محتوي چربي پائين مانند سس مايونز كم چرب از امولسيفايرها و پايدار كننده ها استفاده مي شود. در راستاي اين هدف استفاده از استرهاي اسيد چرب ساكاروز مي تواند محتوي چربي را به ميزان بيشتري كاهش دهد.افزودن رنگها و طعم دهنده ها مي توانند مطلوبيت اين محصولات را افزايش دهند مانند مارگارين .
مارگارین وفراورده های سویا را نمی توان به آسانی بدون استفاده از افزودنی ها به بازارعرضه کرد.این مشکل درمورد نوشابه های گازدار نیز وجود دارد.این محصولات غذائی مخلوطی از افزودنی های مختلف مانند: شکر(شیرین کننده)٬اسیدسوربیک(نگهدارند ه)٬ اسید بنزوئیک(نگهدارنده)٬اسید سیتریک (طعم دهنده ونگهدارنده)٬رنگها(سانست یلو٬بتاکاروتن درنوشابه های نارنجی وکارامل درنوشابه های سیاه)و طعم دهنده های (پرتقال٬ لیمو و...)و پایدار کننده ها هستند .اگر هدف تولید محصول رژیمی باشد به جای شکر از اسسولفام k ٬ساخارین و آسپارتام وامروزه ساکرالوز استفاده می شود.
با این حال امروزه همراه با رشد چشمگیر مصرف این محصولات ٬ صنعت نوشیدنی٬ بزرگترین مصرف کننده افزودنی ها محسوب می شود.
٣- غذاهائی با قیمت کمتر:
تهیه مواد غذایی بدون افزودنی ها و استفاده از جایگزین هایی که فاقد افزودنی باشند بسیار هزینه بر خواهد بود. برای مثال اگر مشتری ترجیح دهد که از مارگارین که حاوی افزودنی هایی چون امولسیفایرها٬رنگهای مجاز٬جایگزین های چربی و...است٬استفاده نکند وتنها محصول جایگزین بجای آن که فاقد افزودنی باشد اما خصوصیات یکسان بامارگارین داشته باشد٬کره است که قیمتی به مراتب بیشتر از مارگارین دارد.
اگر افزودنی ها از محصولاتی چون نان ٬سوسیسها وکالباس و پنیرهای فراوری شده٬حذف شوند٬نیاز به ایجاد فرایندهای جدید در تولید این محصولات واصلاح بسته بندی ها وجود دارد.اما در بسیاری از موارد این تغییرات اثر یک افزودنی را در تولید و بسته بندی محصولات ندارد.
بایددانست که می توان برخی غذاها را که حاوی افزودنیها هستند از رژیم غذائی حذف کرد وموادغذائی بدون افزودنی را جایگزین آنها کرد.

خطرات افزودنی ها:
علاوه بر مزایای ذکر شده در ارتباط با افزودنی ها ی غذائی ٬سالیان متمادی است که توجهات زیادی به خطرات کوتاه وبلند مدت احتمالی ناشی از مصرف این اجزاء ٬معطوف شده است. کارشناسان سم شناسی٬تغذیه و رفتارشناسان هم اثرات غیر مستقیم و هم اثرات شدید مستقیم افزودنی ها را مورد توجه قرار داده اند.
٭ خطرات غیرمستقیم:
این موضوع رامی پذیریم که حضور افزودنی ها در صنعت غذا ٬این امکان را ایجادمی کند که طیف گسترده ای از مواد غذائی در دسترس مشتری بوده و امکان انتخاب ایشان راافزایش می دهد ٬اما این نکته را باید مد نظر داشت که مواد غذائی تولید شده از لحاظ ارزش غذائی بسیارفقیرهستند.مانند اسنکهائی چون پفک ٬چیپسها ٬ اسنکهای غلات و نوشابه های گاز دار که متاسفانه بعنوان جایگزین بعضی از مواد غذائی مغذی در جیره غذائی بدل شده اند.اخیراًصنعت غذاباهمکاری مراکز تحقیقاتی و تغذیه ای برای حل این مشکل از روشهای غنی سازی اسنکها بامکمل های غذائی مختلف مانند ویتامین ها بهره گرفته اند.البته باید این نکته را مد نظرقرار داد که محققان براین اعتقادند که در رژیم غذائی وجود غذاهای لذیذ حتی فاقد ارزش غذائی نیزلازم است .
٭ خطرات مستقیم:
این دسته از خطرات ناشی از مصرف افزودنی ها بیشترازخطرات غیر مستقیم است.اثرات حاد کوتاه مدت افزودنی ها مشابه نیستند. بعضی از افزودنی ها در حدی استفاده می شوند که می توانند مانند یک سم اثر نمایند.واکنشهای حساسیتی شدید که در افراد مختلف با شدتها و حالات متفاوتی بروز می کنند ٬حتی می توانندناشی از مصرف حد استاندارد این ترکیبات باشند .بطور مثال مصرف مواد غذائی حاوی سولفیت ها برای افراد مبتلا به آسم توصیه نمی شود.با بر چسب گذاری مناسب ٬حتی افرادی که دارای حساسیتها و بیماریهای خاص هستند مانند فنیل کتونری ٬از مصرف موادغذائی آلرژی زا خود داری می کنند.
احتمال بروزسرطان ومسائل ومشکلاتی ازاین قبیل می تواند مهمترین علائم مصرف بلند مدت افزودنی ها باشد که تا به حال هیچ گونه گزارشی بر این مبنی ارائه نشده است.مطالعات بر روی حیوانات آزمایشگاهی مشکلات احتمالی ناشی از افزودنی ها رانشان می دهند اما هیچ گزارش ابتلاء انسانی ارائه نشده است.با این حال استفاده از اکثراین افزودنی ها تحریم شده است .اما با این حال بعضی جون ساخارین هنوز استفاده می شوند.
برای اینکه یک افزودنی جدید بتواند مجوز مصرف برای انسان رادریافت نماید ٬باید تعدادی آزمایشات سم شناسی برروی آن انجام شود.این آزمایشات بر روی حیوانات آزمایشگاهی انجام می شود و هنوز این سوال مطرح است که تا چه اندازه می توان اطلاعات مربوط به آزمایشات بر روی حیوانات آزمایشگاهی را به انسان تعمیم داد؟ دانشمندان معتقدند که می توان برای اخذ تصمیمات مربوط به ایمنی افزودنی ها به اطلاعات ناشی از آزمایشات برروی حیوان تکیه کرد.
روشهای جدید برای کاهش میزان افزودنی ها در مواد غذائی :
آنچه در سالیان اخیر مد نظر قرارگرفته ٬آشنائی و ترویج کشاورزی ارگانیک در کشور توسعه یافته است. بدین معنی که در فرایند کشاورزی از هیچ گونه ترکیب شیمیائی مانند آفت کشها٬ سموم و کود های شیمیائی استفاده نشود.توسعه این نوع کشاورزی وجایگزینی آن بجای روشهای رایج کشاورزی ٬علاوه بر حذف این مواد شیمیائی در خوراک انسان وجلوگیری از مسمومیتها و واکنشهای آلرژیک ناشی از آنها ٬کاهش مخارج کشاورزان در تهیه این ترکیبات شیمیائی و نیزکاهش آلودگیهای محیط زیست رانیز به همراه دارد.
از دیگر شیوه هائی که می توانند تا حدودی نیاز به افزودنی هارا کاهش دهند ٬گیاهی و غذائی است.در بیوتکنولوژی گیاهی میتوان گیاهانی بامقاومت بیشتربه آفات ایجاد کرد و یا گیاهانی با ارزش غذائی بیشتر.
در بیو تکنولوژی غذائی می توان افزودنیهای طبیعی تولید نمود مانند رنگها ٬طعم دهنده ها٬ آنزیمها و ویتامین ها که جایگزین انواع سنتزی شیمیائی شوند.
با این همه حضوربعضی از افزودنی هادر بعضی مواد غذائی الزامی است .مانند نوشابه ها٬سس ها و....
از طرفی افزایش روز افزون جمعیت٬مسئولان رابر آن داشته که غذای بیشتری برای تامین نیاز غذائی این افراد تولید نمایند که بدون بهرهگیری از افزودنیهائی چون آفتکشها٬ کاری بس دشوار است.